Diverse Fiscale Zaken

1 Fiscaal partnerschap

 Als u samenwoont (onder bepaalde voorwaarden) of getrouwd bent, dan wordt u voor de inkomstenbelasting gezien als fiscaal partner. Enkele aftrekposten kunt u dan delen met uw partner zoals bijvoorbeeld de hypotheekrente op uw eigen woning.
Het fiscaal partnerschap stopt bij echtscheiding als aan 2 voorwaarden wordt voldaan: A) als er een verzoek tot ontbinding van het huwelijk bij de Rechtbank is ingediend en B) partijen niet meer op hetzelfde adres staan ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie
Indien er geen fiscaal partnerschap meer is, zijn er dus geen gemeenschappelijke inkomsten en aftrekposten. U en uw ex partner moeten dan ieder afzonderlijk belastingaangifte doen. U kunt er  voor kiezen om in het jaar van de beëindiging van het fiscale partnerschap nog wel fiscale partners te zijn. Dat is in sommige gevallen voordeliger. 

2 Echtscheiding en hypotheekrente aftrek

Eigendom van de woning en aandeel in de eigenwoningschuld

De mate waarin u (hypotheek)rente kunt aftrekken en eigenwoningforfait moet bijtellen, is afhankelijk van de manier waarop het eigendom en de schuld verdeeld is tussen u en uw (ex-)echtgenoot of (ex-) partner.

(Hypotheek)rente

Het bedrag dat u in aftrek kunt brengen als betaalde rente over de eigenwoningschuld, is afhankelijk van uw aandeel in de schuld. Is uw aandeel in de schuld 60%, dan kunt u 60% van de betaalde rente over de eigenwoningschuld aftrekken als kosten van de eigen woning.

Eigenwoningforfait

Het bedrag dat u moet opgeven als eigenwoningforfait, is afhankelijk van uw deel van het eigendom van de eigen woning. Als u voor 50% eigenaar van de woning bent, dan moet u 50% van het eigenwoningforfait bijtellen als inkomsten uit de eigen woning. Bent u 100% eigenaar, dan telt u 100% van het eigenwoningforfait bij.

Partneralimentatie

Neemt u meer rente voor uw rekening dan waartoe u op grond van uw aandeel in de schuld verplicht zou zijn, dan kan het meerdere partneralimentatie zijn. U kunt het deel van de betaalde rente over de hypotheek of lening dat u voor uw (ex-)echtgenoot of ex-partner betaalt, in dat geval volledig als partneralimentatie in aftrek brengen.

Voorbeeld
U en uw (ex-)echtgenoot zijn uit elkaar. U hebt de eigen woning verlaten en uw (ex-)echtgenoot woont in de woning. De woning is voor 30% uw eigendom, en voor 70% eigendom van uw (ex-)echtgenoot. Van de hypotheek is 20% niet gebruikt voor de eigen woning. De rente over de eigenwoningschuld is € 8.000. De rente over het resterende deel van de hypotheek, wat valt in box 3, is € 2.000. U betaalt alle rente: € 10.000. Het eigenwoningforfait van de woning is € 2.500.

Wat vult u in bij de aangifte?
Bij eigen woning:

  • uw deel van het eigenwoningforfait: € 750 (30% van € 2.500)
  • de door u betaalde rente over uw deel van de eigenwoningschuld: € 2.400 (30% van € 8.000)

Bij betaalde partneralimentatie:

  • uw deel van het eigenwoningforfait: € 750 (30% van € 2.500)
  • de door u betaalde rente over het deel van de eigenwoningschuld van uw (ex-)echtgenoot: € 7.000 (70% van € 10.000)
    Dit is het bedrag van de rente over de eigen woningschuldplus het bedrag van de rente van dat deel van de lening dat in box 3 valt.

Wat vult uw (ex-)echtgenoot of uw (ex-)partner in bij de aangifte?

Bij eigen woning:

  • het eigen deel van het eigenwoningforfait: € 1.750 (70% van € 2.500)
  • de rente over zijn deel van de eigenwoningschuld: € 5.600 (70% van € 8.000)

Bij ontvangen partneralimentatie:

  • de door u voor hem betaalde rente: € 7.000 (70% van € 10.000)
    Dit is het bedrag van de rente over de eigen woningschuld plus het bedrag van de rente van dat deel van de lening dat in box 3 valt.
  • uw deel van het eigenwoningforfait: € 750 (30% van € 2.500)

3 Toeslagen

U kunt vanaf het moment dat u gescheiden gaat leven, recht hebben op huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag of kind gebonden budget. Ook kan dit recht aanzienlijk hoger zijn omdat het inkomen van de andere partner niet langer meetelt.

4 Perikelen kinderalimentatie na 1 januari 2015

De betaler van kinderalimentatie kwam tot en met  2014 nog in aanmerking voor de zogenaamde ‘buitengewone lastenaftrek’, maar dat is gestopt per 1 januari 2015. Daarnaast is ook  de alleenstaande ouderkorting afgeschaft.

Daartegenover is het kindgebonden budget verhoogd. Het kindgebonden budget is net als de kinderbijslag een tegemoetkoming van de overheid in de kosten van kinderen. Het verschil met kinderbijslag is dat de hoogte van het kindgebonden budget afhankelijk is van inkomen en vermogen. Onder bepaalde voorwaarden heeft de ontvanger van kinderalimentatie recht op een kindgebonden budget.

De overheid verhoogt het kindgebonden budget tot maximaal € 3.050 per jaar (ook wel alleenstaande ouderkop genoemd) ter compensatie van het afschaffen van de alleenstaande ouderkorting en de aftrek kinderalimentatie.

Een verhoging van het kindgebonden budget zorgt voor een lagere behoefte aan kinderalimentatie. In de praktijk zal dit kunnen betekenen dat de alimentatiebetaler minder zal hoeven te betalen. In sommige situaties zal de kinderalimentatie helemaal komen te vervallen, omdat met de kinderbijslag en het kindgebonden budget volledig in de behoefte van een kind voorzien kan worden.

Een ander gevolg van de veranderde regelgeving omtrent kinderalimentatie is dat de draagkracht van de alimentatiebetaler afneemt. Dit komt omdat het fiscaal voordeel is komen te vervallen. Dit is niet alleen van belang voor nog vast te stellen bijdragen maar kan ook aanleiding geven tot herbeoordeling van een eerder overeengekomen of vastgestelde kinderalimentatie. De alimentatiebetaler zou dus een verlaging kunnen vragen.

5 Aftrekbare kosten Alimentatie

Aftrekbaar

Betaalt u partneralimentatie aan uw ex-partner, dan mag de alimentatiebetaler dat als aftrekpost opvoeren voor de inkomstenbelasting. De partneralimentatie moet daarvoor wel zijn vastgelegd in een echtscheidingsconvenant of door de rechter zijn bepaald.
De kosten die de alimentatie-ontvanger maakt voor het verkrijgen, verhogen of behouden van de partneralimentatie zijn aftrekbaar. U moet dan denken aan de proceskosten en de kosten voor de juridische hulp die u hebt ingeschakeld, zo ook voor de incasso van de alimentatie.

Niet aftrekbaar

De kosten van de echtscheidingsprocedure op zich zijn niet aftrekbaar. Kosten die verbonden zijn aan het betalen of herzien van een alimentatieplicht, mag de alimentatiebetaler ook niet opgeven als aftrekpost. En indien uw ex-partner zich verweert tegen een alimentatieplicht, dan zijn de kosten daarvan ook niet aftrekbaar.
Ontvangt u partneralimentatie, dan wordt dat gezien als inkomen en daar moet u dus belasting over betalen.

6 Doorbetaling pensioen na echtscheiding

Uitbetaling door ex-partner

Betaalt u zelf aan uw ex-partner een deel van het ouderdomspensioen uit? Dan houdt u geen premies en belasting in. Wel kunt u zelf de uitbetaalde bedragen in mindering brengen op het belastbaar jaarinkomen. Het belastbaar jaarinkomen moet u jaarlijks aan de Belastingdienst opgegeven. U kunt de aftrekbare doorbetalingen van een pensioendeel  desgewenst al eerder opgeven in de voorlopige teruggaaf inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen krijgen.

Uw ex-partner (die het pensioendeel ontvangt) moet achteraf inkomstenbelasting en premies betalen aan de Belastingdienst. Hiervoor krijgt hij of zij een aanslag inkomstenbelasting. Krijgt uw ex-partner geen voorlopige aanslag over het doorbetaalde pensioendeel? Dan betaalt uw ex-partner achteraf waarschijnlijk een behoorlijk bedrag aan belasting en premies

7 De alimentatielijfrente

Na de scheiding kan een alimentatieverplichting ontstaan en moet in het algemeen
maximaal twaalf jaar alimentatie aan de ex echtgenoot worden betaald. Deze wettelijke
looptijd geldt alleen als het huwelijk meer dan vijf jaar heeft geduurd en partijen geen andere
afspraken hebben gemaakt. Wat we hierna beschrijven, heeft uitsluitend betrekking op
partneralimentatie .

De periodieke alimentatie-uitkering

Als de ex-echtgenoten een dergelijke regeling afspreken:

  • wordt de alimentatie-uitkering in box 1 progressief belast bij de ontvanger;
  • kan de betaler de alimentatiebedragen als persoonsgebonden aftrek in mindering
    brengen op het box 1-inkomen. De betalingen zijn een onderhoudsverplichting.
    Deze vorm heeft als gevolg dat de ex echtgenoten langere tijd met elkaar te maken
    hebben. Dat is niet altijd gewenst.

Afkoop in bedrag ineens

De betaler van de alimentatieverplichtingen kan er in overleg met de ex-partner voor kiezen
de verplichting af te kopen. De afkoopsom is voor de inkomstenbelasting aftrekbaar in box 1
als persoonsgebonden aftrek. Bij de ontvanger wordt de koopsom progressief belast in box 1.

Alimentatielijfrente bij verzekeraar

De ex-echtgenoot kan de alimentatieverplichting afkopen door een alimentatielijfrente
te sluiten. De koopsom is aftrekbaar als persoonsgebonden aftrek in box 1, mits aan
de wettelijke voorwaarden wordt voldaan. De termijnuitkeringen van de alimentatielijfrente
worden bij de ontvanger belast.

De ex-echtgenoot kan de alimentatieverplichting niet afkopen door de koopsom
te storten in een bancaire lijfrente of bij een eigen BV.

8 Levensloop en Echtscheiding

Bij echtscheiding kan de ex-echtgenoot/ partner van de werknemer geen aanspraak
maken op een uitkering uit de levensloopregeling.

Wel kan de waarde van het levenslooptegoed, rekening houdend met de fiscale claim en afhankelijk van de huwelijksvoorwaarden, worden meegenomen bij de boedelverdeling.